مصطفى النوراني الاردبيلي
254
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
خشك مىكنند . هر روز آنها را زير و رو مىنمايند تا رنگ سبز آنها از بين نرود . پوست و شاخههاى او داراى طعم تلخ رگس بوده و تببر خلطآور است . قبل از پيدايش گنه گنه آن را براى درمان تب نوبه به كار مىبردند برگهاى آن داراى اثر ملين بوده زياد آن مسهل است و براى درمان رماتيسم و نقرس تجويز مىشود . و ضمنا پيشابآور و عرقآور مىباشد ، دمكرده 30 تا 60 گرم آن در يك ليتر آب و جوشانده 15 تا 30 گرم ميوه او به عنوان مقوى و مدرّ و دمكرده 10 تا 20 گرم برگ خشك او در دويست گرم آب براى معالجه نقرس به كار مىرود و براى اين كار مبتلايان مىتوانند هر سه ساعت يك مرتبه يك فنجان بنوشند و همچنين مبتلايان مىتوانند آب جوشانده برگ درخت او را تنقيه كرده و تفاله آن را گرم گرم روى محل درد بگذارند . براى معالجه كامل بايستى هشت روز متوالى اين عمل را تكرار كرد و اثر معجزهآساى آن را در درمان نقرس ديد . جوشانده 60 گرم پوست درخت در يك ليتر آب براى معالجه تب و لرز تجويز مىشود . « 1 » برگش گيرنده و تنقيه كننده و جوشكار است ، رحم و قرحه : برگش رحم را به هم آرد و قرحه تر را جوش مىدهد ، مفاصل : پوستش با سركه ضماد شود كوفتگى ماهيچه را دوا كند ، نفس : مسكّن تپش قلب است ( خفقان ) ، اندامان دفعى : شهوتانگيز است . جانشين : براى تقويت جنسى بوزنش مغز گرد يا قدومه سرخ كارش را انجام مىدهد . « 1 » ارجانى گويد : لسان العصافير گرم است در دوم درجه و در درجه اول تر است و باه را مقوى است و خفقان را منفعت كند . و برگ او در يك درجه سرد و خشك و قابض است و ريشهاى تر را پاكيزه كند . و اگر پوست او با سركه بسرشند و بر بينى طلا كنند منفعت كند . « 2 » لسان العصافير گرم است اندر درجه دوم ، نرم اندر درجه اول و نزديك بهرى از طبيبان
--> ( 1 ) - مجموعه طب سنتى و گياهى ، ص 201 . ( 1 ) - قانون در طب ، كتاب دوم ص 202 . ( 2 ) - صيدنه ، ج 2 ، ص 993 .